MASAK Uyum Rehberi: Kuyumcunun El Kitabı
Şüpheli İşlem Bildirimi, Kimlik Tespiti ve Güncel Yükümlülükler: Adım Adım Rehber
Neden Bu Rehber?
Kuyumcular, MASAK kuralları kapsamında istisnasız yükümlüdür. Müşterinizi tanıma, şüpheli işlemleri bildirme ve bilgi verme yükümlülüklerini yerine getirmezseniz ağır para cezaları ve hapis cezasıyla karşılaşabilirsiniz.
Bu rehber, mağazanıza giren her müşteride doğru adımları atmanızı, şüpheli durumları tanımanızı ve ŞİB formunu eksiksiz doldurmanızı sağlayacak pratik bir el kitabıdır.
Güncel Düzenlemeler
Kuyumculuk sektörü, tarihinin en sıkı düzenleme dönemini yaşıyor. FATF çıkışından KMTS'ye uzanan süreçte her yıl yeni yükümlülükler ekleniyor.
FATF Gri Listeden Çıkış
Türkiye, Mali Eylem Görev Gücü (FATF) gri listesinden çıktı. Bu başarı, MASAK denetimlerinin sıkılaşmasının doğrudan sonucudur.
Kimlik Tespiti Eşiği: 185.000 ₺
Tek seferlik veya bağlantılı işlemlerde kimlik tespiti eşik tutarı 185.000 TL olarak güncellendi. Altın gram fiyatındaki artışla birlikte standart alışverişlerde bile bu sınır kolayca aşılıyor.
SEGEM Uyum Görevlisi Sınavı
MASAK Uyum Görevlisi Yetkilendirme Sınavı gerçekleştirildi. Sektörde profesyonel uyum görevlisi ataması zorunluluğu genişliyor.
Genel Tebliğ No. 31 Yürürlükte
Kademeli beyan sistemi: 200K-2M TL arası işlemler için min. 20 karakter açıklama, 2M-20M TL için Nakit İşlem Beyan Formu, 20M+ TL için form ve destekleyici belgeler zorunlu.
KMTS Devreye Giriyor
Kıymetli Metal Takip Sistemi ile yatırım altınlarında nakit ödeme limiti 30.000 TL. Üzeri bankacılık sistemi (kart/IBAN) zorunlu. İşlenmiş altınlar (takı) istisna.
Kimler Yükümlü?
Kuyumculuk işletmesi iseniz, MASAK kuralları sizin için de geçerlidir. 5549 sayılı Kanun kapsamında perakende, toptan, online ve her türlü kıymetli maden ticareti yapan işletmeler yükümlüdür.
3 Temel Yükümlülük
Müşterinin Tanınması (KYC)
185.000 TL ve üzerinde kimlik tespiti, belge doğrulama ve kayıt tutma
Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB)
Tutar gözetmeksizin şüpheli durumları MASAK.Online üzerinden bildirme
Devamlı Bilgi Verme
MASAK tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ibraz etme
Kayıt Saklama: 8 Yıl
Kimlik belgesi kopyaları ve işlem kayıtları son işlem tarihinden itibaren 8 yıl saklanmalı ve denetimde hemen gösterilmelidir.
Müşteri Geldiğinde 9 Adım
Mağazanıza giren her müşteride izlemeniz gereken adımlar. Her adıma tıklayarak detaylı bilgi ve konuşma örneklerini görebilirsiniz.
Kırmızı Bayraklar
MASAK, kuyumculardan tutar gözetmeksizin şüpheli durumları bildirmelerini bekler. Bu göstergeleri tanımak ŞİB yükümlülüğünüzün temelidir.
Kimlik vermekten kaçınma
Müşteri kimlik ibraz etmekten çeşitli bahanelerle kaçınıyor veya başkasının kimliğini kullanmaya çalışıyor.
Acelecilik ve baskı
İşlemin hızlı tamamlanmasını istiyor, soru sorulmasından rahatsız oluyor, "kayıt olmasın" talebi.
Aşırı nakit
Büyük miktarda nakit taşıyor, paranın kaynağını açıklayamıyor veya çelişkili bilgiler veriyor.
Başkası adına işlem
"Babam/patronum/arkadaşım için alıyorum" deyip yüklü alım yapıyor, ilgili kişi görünürde değil.
Bilgi tutarsızlığı
Verdiği adres, telefon veya kimlik bilgileri çelişkili. Aynı müşteri farklı bilgilerle geliyor.
Unutmayın: Tek bir gösterge yeterli
Bir kırmızı bayrak tek başına suç kanıtı değildir, ancak ŞİB düşünmeniz için yeterlidir. MASAK'ın beklentisi %100 kesinlik değil, "makul şüphe"dir.
12 Gerçek Senaryo
Kuyumculuk mağazasında karşılaşabileceğiniz gerçek durumlar. Her senaryoda ne yapmanız gerektiğini adım adım görün.
ŞİB Formu Nasıl Doldurulur?
Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB), MASAK.Online üzerinden 10 iş günü içinde yapılır. Form 7 bölümden oluşur. Her bölüme tıklayarak doldurma rehberini görün.
Bölüm A: Bildirimi Yapan
Kuyumculuk işletmenizin bilgileri. MASAK.Online sisteminize kayıtlı bilgiler otomatik gelir.
Ticaret sicilindeki tam isim.
İşletmenizin VKN'si.
İşletmenizin fiili adresi. Şube varsa ilgili şubenin adresi.
İşletme sabit hat veya yetkili cep telefonu.
Mutlak Gizlilik Kuralı
Şüpheli İşlem Bildirimi yaptığınızı hiçbir koşulda, hiç kimseye söyleyemezsiniz.
10 İş Günü Kuralı
Şüphenin oluştuğu tarihten itibaren 10 iş günü içinde MASAK.Online'dan bildirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Vatandaş Soruları
8 soruKuyumcu Soruları
10 soruKontrol Listeleri
Mağazanızda kullanabileceğiniz pratik kontrol listeleri. Yazdırarak kasanın yanına asabilirsiniz.
Ön Büro Hızlı Kontrol Listesi
Olay Notu Şablonu
Şüpheli durum gözlemlediğinizde doldurun. ŞİB için kaynak belge olarak kullanın.
ŞİB Ön Değerlendirme Matrisi
Şüphe seviyesini belirlemek için 4 seviyeli değerlendirme kullanın.
Tek bir gösterge, düşük yoğunluk. Müşteriyi izlemeye devam edin, kayıt tutun.
Eylem: Kayıt tut, bir sonraki işlemi bekle.
Birden fazla gösterge veya orta yoğunluk. İşlem geçmişini inceleyin.
Eylem: Ek bilgi topla, yöneticiyle paylaş.
Güçlü göstergeler. Makul şüphe oluştu mu sorusunu cevaplayın.
Eylem: Uyum görevlisi ile birlikte ŞİB değerlendirmesi yap.
Açık şüpheli göstergeler. ŞİB hazırlanmalıdır.
Eylem: 10 iş günü içinde MASAK.Online'dan ŞİB gönder.
PDF Raporu İndir
MASAK Kuyumcu Uyum El Kitabı
Bu rehberin tam versiyonu, kuyumculuk mağazanızda kullanabileceğiniz baskıya hazır PDF formatında. Kontrol listeleri, olay notu şablonları ve ŞİB yazım rehberi dahil.
Ücretsiz PDF Raporu İsteyin
Bilgilerinizi girin, rapor e-posta adresinize gönderilsin.
Bilgileriniz KVK kanunu kapsamında korunur. Yalnızca rapor gönderimi için kullanılır.